Bế là gì
Bế (die-cutting) là kỹ thuật cắt vật liệu in (giấy, carton, nhựa, vinyl) theo hình dạng tùy chỉnh thay vì hình chữ nhật thông thường. Thiết bị bế là máy dập có khuôn (die) — khuôn được làm bằng dao thép uốn theo hình dạng mong muốn, gắn trên tấm gỗ hoặc thép. Khi máy dập xuống, dao bế cắt vật liệu theo đúng hình dạng thiết kế.
Kết quả: sản phẩm in với hình dạng độc đáo — hình tròn, hình bất quy tắc, hình logo, hình nhân vật. Điều này tạo ra sự khác biệt mạnh mẽ so với sản phẩm in thông thường hình chữ nhật, giúp vật phẩm in thu hút sự chú ý và đáng nhớ hơn nhiều.
Quy trình bế từ file đến thành phẩm
Bước 1 — Thiết kế die-line: Cùng với thiết kế hình ảnh, bạn cần tạo "die-line" — đường cắt bế trong file thiết kế. Die-line thường được đặt trên layer riêng với màu spot (thường magenta hoặc màu đặc biệt) để nhà in phân biệt với artwork thực tế. Nhà in sẽ dùng die-line này để làm khuôn bế.
Bước 2 — Làm khuôn bế: Nhà in làm khuôn bế (cutting die) từ dao thép được uốn và gắn trên tấm gỗ. Chi phí làm khuôn bế là chi phí một lần — từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng tùy độ phức tạp của hình dạng. Khuôn bế có thể dùng lại cho nhiều lần in sau.
Bước 3 — In → Bế → Hoàn thiện: In xong → đưa qua máy bế → sản phẩm được cắt theo khuôn → loại bỏ phần thừa (chaste removal) → sản phẩm hoàn chỉnh.
Ứng dụng sáng tạo
- Namecard bế hình đặc biệt: Namecard hình tròn, hình nhà, hình sản phẩm đặc trưng (knife cho đầu bếp, camera cho photographer). Đảm bảo khách hàng không bao giờ quên người đã trao namecard này.
- Sticker die-cut: Sticker cắt theo đúng hình logo hoặc nhân vật thương hiệu — không có viền trắng thừa xung quanh.
- Hộp carton bế: Tất cả hộp đựng sản phẩm đều cần bế để tạo ra cấu trúc gấp-ghép-dán.
- Tag sản phẩm bế: Tag treo sản phẩm hình đặc biệt (hình trái tim, hình ngôi sao) tăng thêm tính thẩm mỹ cho sản phẩm.
Chi Phí Bế Và Khi Nào Nên Đầu Tư?
Chi phí bế gồm: phí làm khuôn (một lần) + phí gia công bế (tính theo số lượng).
Bế có lợi về chi phí khi in số lượng lớn và khuôn được sử dụng nhiều lần. Với số lượng nhỏ (dưới 200 sản phẩm), chi phí khuôn có thể chiếm tỉ trọng lớn và không tối ưu.